Lễ ký kết hợp tác tại Helsinki (Phần Lan) sự chứng kiến của hai bộ trưởng giáo dục của hai nước. (Ảnh: Khoa ĐD-KTYH)
Trong quá trình xây dựng và phát triển chương trình đào tạo, Khoa Điều dưỡng-Kỹ thuật Y học thuộc Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch đã thiết lập quan hệ hợp tác chuyên môn với Trường Đại học Khoa học Ứng dụng Saimaa, Phần Lan (Saimaa University of Applied Sciences; hiện nay là Trường Đại học Khoa học Ứng dụng LAB - LAB University of Applied Sciences), nhằm tiếp nhận kinh nghiệm quốc tế, tham khảo mô hình đào tạo Paramedic Nursing (đã có những kinh nghiệm nhất định) và từng bước chuyển giao kiến thức, phương pháp giảng dạy, kỹ năng thực hành chuyên ngành phù hợp với điều kiện Việt Nam. Đặc biệt, 04 giảng viên được cử tham gia chương trình đào tạo giảng viên nguồn (Training of Trainers - TOT) tại Phần Lan, tạo nền tảng ban đầu cho việc phát triển đội ngũ giảng viên có năng lực chuyên môn, phương pháp sư phạm và khả năng tổ chức đào tạo thực hành cấp cứu ngoại viện. Trên cơ sở hợp tác này, chương trình đào tạo Cử nhân Điều dưỡng chuyên ngành Cấp cứu ngoài bệnh viện (Paramedic Nursing) chính thức được triển khai từ khóa tuyển sinh năm 2016, theo mô hình đào tạo 2 + 2: hai năm đầu tập trung vào kiến thức, kỹ năng nền tảng của điều dưỡng đa khoa; hai năm tiếp theo chuyên sâu về cấp cứu ngoại viện, bao gồm kiến thức chuyên ngành, kỹ năng đánh giá và xử trí người bệnh cấp cứu trước viện, thực hành tình huống và phối hợp trong hệ thống cấp cứu. Đây là một dấu mốc quan trọng, thể hiện vai trò tiên phong của Nhà trường trong việc tiếp cận mô hình đào tạo nhân lực cấp cứu ngoại viện theo định hướng chuyên nghiệp và hội nhập quốc tế.
Đoàn Trường Saimaa (Phần Lan) thăm và làm việc tại Trường Đại học Y Khoa Phạm Ngọc Thạch. (Ảnh: Khoa ĐD-KTYH)
Sau gần một thập kỷ triển khai, chương trình đã từng bước được duy trì, hoàn thiện và phát triển cả về quy mô đào tạo, đội ngũ giảng viên và điều kiện bảo đảm chất lượng. Tính đến thời điểm hiện nay (niên khóa 2026-2027) chương trình có 10 khóa sinh viên đã và đang được đào tạo, với tổng số 69 sinh viên đã tốt nghiệp và 58 sinh viên hiện đang theo học. Toàn bộ số sinh viên sau tốt nghiệp đều có việc làm tại các Bệnh viện, Viện trường, Trung tâm chuyên ngành … và nhận được sự tin trưởng khá tốt. Đặc biệt đã được thử thách qua đại dịch Covid-19. Những kết quả này cho thấy nỗ lực liên tục của Nhà trường trong việc duy trì một chương trình đào tạo chuyên sâu còn mới tại Việt Nam, đồng thời góp phần hình thành nguồn nhân lực có kiến thức và kỹ năng phục vụ công tác cấp cứu ngoại viện. Song song với hoạt động đào tạo, Nhà trường chú trọng xây dựng đội ngũ giảng viên chuyên môn, phát triển các điều kiện thực hành và đầu tư cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy. Đặc biệt, việc xây dựng các phòng mô phỏng cấp cứu ngoại viện, bố trí thùng xe cứu thương mô phỏng cùng các mô hình người bệnh, dụng cụ và trang thiết bị cấp cứu chuyên dụng đã tạo điều kiện để sinh viên rèn luyện kỹ năng thực hành, xử trí tình huống, phối hợp nhóm và tiếp cận môi trường làm việc thực tế trước khi tham gia thực hành lâm sàng, thực tập tại các cơ sở cấp cứu và đơn vị liên quan.
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, việc phát triển chương trình trên nền tảng mã ngành Cử nhân Điều dưỡng trong giai đoạn đầu cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý và mô hình đào tạo để phù hợp hơn với đặc thù nghề nghiệp của lực lượng cấp cứu ngoại viện. Trong bối cảnh chủ trương phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện ngày càng được quan tâm, đặc biệt gắn với định hướng của Luật Khám bệnh, chữa bệnh số 15/2023/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 09 tháng 01 năm 2023, Nhà trường đã chủ động rà soát, nghiên cứu và xây dựng phương án phát triển ngành đào tạo độc lập, đáp ứng yêu cầu về chuẩn đầu ra, năng lực hành nghề và nhu cầu nhân lực trong tương lai. Năm 2025, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch đã hoàn thiện đề án đề nghị cấp mã ngành đào tạo Cử nhân Cấp cứu ngoại viện, trình Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Y tế xem xét theo thẩm quyền. Đây là bước đi có ý nghĩa chiến lược, nhằm tạo cơ sở cho việc chuẩn hóa chương trình đào tạo, xác lập vị thế chuyên môn của lĩnh vực cấp cứu ngoại viện trong hệ thống giáo dục đại học và từng bước phát triển nguồn nhân lực chuyên nghiệp phục vụ hệ thống cấp cứu ngoại viện tại Việt Nam.
Nhìn lại quá trình từ năm 2015 đến nay, có thể khẳng định Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch đã đóng vai trò tiên phong trong việc khởi xướng, xây dựng và duy trì chương trình đào tạo Cấp cứu ngoại viện tại Việt Nam. Những kết quả đạt được không chỉ thể hiện ở số lượng sinh viên được đào tạo và tốt nghiệp, mà còn ở việc từng bước hình thành nền tảng đội ngũ giảng viên, năng lực đào tạo thực hành mô phỏng, kinh nghiệm hợp tác quốc tế và định hướng phát triển ngành đào tạo phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Trong giai đoạn tiếp theo, việc tiếp tục hoàn thiện đề án mã ngành Cử nhân Cấp cứu ngoại viện, phát triển chương trình theo chuẩn năng lực, tăng cường hợp tác với các cơ sở đào tạo và đơn vị cấp cứu trong nước, mở rộng hệ thống thực hành - mô phỏng và nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên sẽ là những nhiệm vụ trọng tâm. Qua đó, Nhà trường có cơ sở tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong, đóng góp thiết thực vào sự phát triển của hệ thống cấp cứu ngoại viện, nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh trước khi đến bệnh viện và đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực y tế khẩn cấp của Thành phố Hồ Chí Minh cũng như cả nước.
Đoàn Trường Saimaa (Phần Lan) thăm và làm việc tại Trường Đại học Y Khoa Phạm Ngọc Thạch. (Ảnh: Khoa ĐD-KTYH)
Tóm tắt các mốc thời gian hình thành và phát triển đào tạo Cấp cứu ngoại viện tại PNTU
* Cuối năm 2015: Khoa Điều dưỡng- Kỹ thuật Y học (Khi đó PGS.TS. Cao Văn Thịnh là Trưởng khoa) đã định hướng và đề xuất chương trình đào tạo “Cử nhân Điều dưỡng chuyên ngành Cấp cứu ngoại viện” tại Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, chủ động tìm kiếm giải pháp đào tạo phù hợp với bối cảnh pháp lý và nhu cầu nhân lực y tế tại Việt Nam.
* Giai đoạn 2015 - 2020: Nhà trường hợp tác với Trường Đại học Khoa học Ứng dụng Saimaa, Phần Lan (nay là LAB University of Applied Sciences), tiếp nhận kinh nghiệm đào tạo quốc tế và cử 04 giảng viên tham gia chương trình đào tạo giảng viên nguồn (TOT) tại Phần Lan.
* Năm 2016: Chính thức triển khai chương trình Cử nhân Điều dưỡng chuyên ngành Cấp cứu ngoài bệnh viện (Paramedic Nursing) theo mô hình đào tạo 2 + 2, gồm hai năm nền tảng điều dưỡng đa khoa và hai năm chuyên sâu cấp cứu ngoại viện.
* Giai đoạn 2016 - Nay: Duy trì và phát triển chương trình đào tạo, xây dựng đội ngũ giảng viên, đầu tư phòng mô phỏng cấp cứu ngoại viện, thùng xe cứu thương mô phỏng và các trang thiết bị thực hành chuyên ngành.
* Ngày 09/01/2023: Quốc hội khóa XV thông qua Luật Khám bệnh, chữa bệnh số 15/2023/QH15, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho hoạt động khám bệnh, chữa bệnh và định hướng phát triển hệ thống cấp cứu.
* Năm 2025: Nhà trường hoàn thiện đề án đề nghị cấp mã ngành đào tạo Cử nhân Cấp cứu ngoại viện, trình Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Y tế xem xét theo thẩm quyền.
* Đến thời điểm báo cáo: Chương trình đã có 10 khóa sinh viên đã và đang được đào tạo, với 69 sinh viên tốt nghiệp và 58 sinh viên đang theo học.
* Định hướng giai đoạn tiếp theo: Tiếp tục hoàn thiện hồ sơ pháp lý, phát triển chương trình theo chuẩn năng lực, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, tăng cường hợp tác quốc tế và mở rộng năng lực đào tạo thực hành, mô phỏng cấp cứu ngoại viện.
Khoa ĐD-KTYH